TTCE
024 6296 9969

Tư vấn trực tiếp: SỰ CẦN THIẾT CỦA KHÁM SÀNG LỌC BỆNH TIM BẨM SINH SỚM CHO TRẺ

Tư vấn trực tiếp: SỰ CẦN THIẾT CỦA KHÁM SÀNG LỌC BỆNH TIM BẨM SINH SỚM CHO TRẺ

Có thể nhiều bố mẹ chưa biết: Nhiều bệnh tim bẩm sinh không hề có triệu chứng cho đến khi bệnh đã ở giai đoạn nặng!
Thậm chí, có nhiều trẻ vẫn hồng hào, khỏe mạnh, ăn ngủ tốt và mãi đến khi lớn mới phát hiện ra bệnh thì đã rất khó để xử lý.

Nhằm cung cấp thêm thông tin cho khán giả nói chung cũng như các gia đình có con mắc bệnh tim bẩm sinh nói riêng về sự cần thiết của khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh sớm cho trẻ, chương trình Trái tim cho em đã tổ chức hoạt động tư vấn trực tuyến trên Fanpage của chương trình Trái tim cho em vào sáng ngày 14/12

Dưới đây là nội dung của buổi livestream:

1. Mở đầu

MC: Thưa các bạn,

Khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh là một trong những việc được các bác sỹ khuyến khích các gia đình nên thực hiện cho con từ khi còn trong bụng mẹ.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi được đặt ra xung quanh việc khám sàng lọc này: có phải những người có tiền sử bị bệnh tim mới cần cho con đi khám? Con đang khỏe mạnh bình thường thì có cần khám hay không? Hay khám thì nên khám lúc nào, ở đâu?.

Ngày hôm nay, với chủ đề “Sự cần thiết của khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh sớm cho trẻ”, TS. BS Lê Hồng Quang, Trưởng khoa hồi sức cấp cứu tim mạch tổng hợp của Bệnh viện Nhi Trung ương sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc này của các bạn.

Mọi thắc mắc về bệnh tim bẩm sinh, các bạn có thể gửi trong phần bình luận bên dưới livestream hoặc inbox cho chương trình.

1. Hỏi đáp về sự cần thiết của khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh sớm

MC: Có thể thấy là hầu hết các bố mẹ trong đoạn phỏng vấn vừa rồi đều cho rằng khám sàng lọc bệnh tim là không cần thiết. Theo bác sỹ, suy nghĩ này có phải là phổ biến không? (kể cả các gia đình ở thành phố lớn)?

TS. BS Lê Hồng Quang: Tỷ lệ mắc bệnh tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh: 0,8 – 1%.

Nhiều gia đình không biết con mình bị tim bẩm sinh, chỉ khi đi tiêm phòng, khám bệnh mới phát hiện ra bệnh tim. Có 2 nhóm bệnh tim bẩm sinh: Nhóm đầu tiên là tim bẩm sinh sớm, tím sớm thì được phát hiện sớm hơn. Không tím với biểu hiện: quấy khóc, vã mồ hôi, chậm lớn, trẻ phát triển bình thường, chỉ khi nào đi khám mới phát hiện bị mắc bệnh tim.

MC: Khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh (cho thai nhi và trẻ em) có tầm quan trọng như thế nào?

TS. BS Lê Hồng Quang: Phát hiện sớm để kịp thời điều trị, giúp cuộc sống của trẻ nhỏ tốt hơn. Nếu chẩn đoán trong thời kỳ bào thai, có những trường hợp cần xử lý ngay khi trẻ ra đời, phối hợp giữa bác sỹ sản và tim mạch. Biết sớm để cứu được trẻ, chuẩn bị tinh thần cho gia đình.... Trong quản lý thai kỳ, các bà mẹ nên đi khám sàng lọc bệnh tim. Bác sĩ sản chủ yếu khám chung, khi có nghi ngờ thì nên đến khám ở cơ sở tim mạch.

MC: Lí do gì có thể khiến các gia đình chủ quan (trẻ không có dấu hiệu, những hiểu lầm về dấu hiệu bệnh tim…)?

TS. BS Lê Hồng Quang: Nhiều gia đình không biết con bị bệnh vì không đi khám. Chỉ khi đi tiêm phòng, thấy con có biểu hiện chậm lớn, chậm tăng cân mới phát hiện ra con bị bệnh. Có những bệnh không ảnh hưởng đến thể chất, chỉ khi vô tình đi khám mới phát hiện ra.

MC: Những dấu hiệu nào của bệnh tim mà các cha mẹ cần lưu ý (hoặc các dấu hiệu hay bị bỏ qua)?

TS. BS Lê Hồng Quang: Bệnh phức tạp: suy tim sớm, hay quấy khóc, không ngủ đêm được, hay mắc viêm phổi, vã mồ hôi, thở nhanh, chậm lớn

Bệnh không tím: Trẻ vẫn phát triển bình thường, chỉ đi khám mới phát hiện được.

MC: Khi nào cha mẹ có thể đưa con đi khám sàng lọc tim bẩm sinh và nên khám ở đâu?

TS. BS Lê Hồng Quang: Nên khám càng sớm càng tốt. Sau khi sinh con ra thì nên đi khám sàng lọc ngay.

MC: Khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh cho thai nhi cần những xét nghiệm nào, vào thời điểm nào?

TS. BS Lê Hồng Quang: 3 tháng đầu, xét nghiệm định kỳ, có siêu âm thai, đánh giá chung về tim, nghi ngờ khuyết tật thì hội chẩn, chuyển sang bác sỹ tim mạch.

MC: Thai phụ có thể yêu cầu khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh ở đâu? (các phòng khám, bệnh viện tuyến dưới có thể khám không?)

TS. BS Lê Hồng Quang: Hiện tại các bệnh viện tuyến dưới còn bỏ sót nhiều, chưa chẩn đoán được chính xác, nên đến các trung tâm tim mạch lớn, bệnh viện sản lớn.

MC: Khi phát hiện ra bệnh tim bẩm sinh thì thai phụ cần làm gì? Có cần uống thuốc gì không?

TS. BS Lê Hồng Quang: Có bệnh phải uống thuốc, nếu bệnh gây suy tim, gây phù thai, rối loạn nhịp.

Hiện tại đã có thể can thiệp cho thai nhi (ở nước ngoài, nhưng khó). Chủ yếu là theo dõi để kịp thời cấp cứu ngay sau khi sinh.

MC: Người mẹ mắc bệnh nào thì thai nhi có nguy cơ cao mắc bệnh tim bẩm sinh?

TS. BS Lê Hồng Quang:  Người mẹ mắc bệnh tiểu đường, rối loạn chuyển hóa hoặc nhiễm sốt phát ban, Rubella trong thời kỳ mang thai. Vì thế trước khi mang thai cần tiêm phòng virus.

MC: Thai phụ có con bị bệnh tim bẩm sinh nên chuẩn bị những gì cho lúc sinh con?

TS. BS Lê Hồng Quang:  Cần có sự phối hợp: Gia đình bệnh nhân, sản khoa, bác sỹ tim mạch. Gia đình cần hiểu cần làm gì để chăm sóc sức khỏe của mẹ và bé, chuẩn bị tinh thần. Ngoài ra bác sĩ sản phải hiểu sau khi sinh trẻ cần được hỗ trợ gì. Bác sĩ tim mạch cần có kế hoạch: thuốc hoặc can thiệp kịp thời. Nếu phối hợp tốt, trẻ sẽ có sức khỏe tốt, khả năng lớn lên bình thường.

Lương Hằng: Chào bác sĩ cháu bị thông liên thất tăng áp lực động mạch phổi cố định đã được thông tim và không phẫu thuật được thì cháu có ảnh hưởng gì không ạ?

TS. BS Lê Hồng Quang: Lỗi của gia đình không cho trẻ đi khám phát hiện sớm. Tim bẩm sinh nếu phát hiện sớm sẽ khỏi đến 90%. Nếu phát hiện muộn mà không phẫu thuật thì uống thuốc rồi kéo dài cuộc sống của bé.

Ngoc Tram Nguyen: Bác sĩ ơi cho em hỏi con em mới đươc 2 tháng tuổi bị bệnh down và bị tim bẩm sinh thì có mổ tim được không ạ.

TS. BS Lê Hồng Quang: Một em bé bị do có tỉ lệ bệnh tim 30%, thường nên mổ trước 6 tháng tránh tình trạng tăng áp phổi. Còn 4 tháng nữa nên đi khám để kê đơn và uống thuốc theo chỉ định bác sĩ. Nên mổ trước 6 tháng, bây giờ phải đi khám, uống thuốc và có kế hoạch.

Nguyen Hai Yen: Cho em hỏi tại sao em mang thai, khám thai định kỳ mà các bác sỹ ko phát hiện ra cháu bị Fallot 4, đến lúc cháu được 6 tháng tuổi khóc bị tím các chi, gia đình lo lắng cho đi khám thì kết luận là TBS F4.

TS. BS Lê Hồng Quang: Khám sản bình thường thì khó phát hiện ra, cần kiến thức về siêu âm tim thai, tim mạch mới phát hiện được bệnh. Bệnh của cháu đến 6 tháng mới phát hiện thì là muộn.

Thu Hương: Cháu nhà em hiện 2 tháng tuổi, bị thông liên thất 6mm và tăng áp phổi nặng, hiện bé lên cân rất chậm, bé mới 4,8kg, như vậy bé có phải mổ luôn không ạ?

TS. BS Lê Hồng Quang: Cần được đi khám, uống thuốc. Sẽ có chỉ định mổ vá lỗ thông.

Dinh Trịnh: Bác sĩ cho em hỏi con nhà em bị thông liên thất teo tit van phối cháu bốn tháng mô bi ti san bác sĩ bảo khi nào cháu một năm mô lai nay con nhà em muoi sau tháng rồi mà cháu chưa được, mổ banh cháu để lâu có sao không?

TS. BS Lê Hồng Quang: Bệnh phức tạp, có thể mổ để sửa toàn bộ. Phải đi khám để biết tình trạng, xem có mổ được không.

Anh Nguyen: Bác sỹ cho em hỏi bé nhà em bị teo van động mạch phổi, thất phải hai đường ra, đảo gốc động mạch. Xin bác sỹ tư vấn phương pháp điều trị cho cháu và thời điểm nào phẫu thuật là tốt nhất? Hiện cháu được 29 ngày tuổi và ăn ngủ bình thường.

TS. BS Lê Hồng Quang: Nên đi khám vì tùy vào lỗ thông lớn hay không thì có cách xử lý khác nhau

Quỳnh Phạm: Cháu chào bác sĩ! Cháu đang mang thai 27 tuần, phát hiện con cháu bị đảo gốc động mạch ở tuần 24. Cháu muốn hỏi bác qua siêu âm còn có những bệnh lý khác về tim có thể không phát hiện được không ạ? Con cháu có thể bị những bệnh lý khác về tim nữa không ạ? và nếu sau khi sinh con cháu bị đảo gốc động mạch thì phẫu thuật như thế nào ạ? Khả năng thành công là bao nhiêu ạ? Chi phí thuật là bao nhiêu ạ?

2. Trả lời câu hỏi trực tiếp
TS. BS Lê Hồng Quang:  Bệnh này khi sinh ra trẻ phải được cấp cứu, chuyển sang trung tâm tim mạch lớn để được truyền thuốc, nếu cần can thiệp vá vách liên nhĩ. Sau đó phẫu thuật trong tuần đầu tiên đến tuần thứ 4 sau sinh.
Bệnh viện Nhi đã phẫu thuật gần 400 bệnh nhân đảo gốc động mạch sơ sinh, tỷ lệ thành công 94-96%. Chi phí được bảo hiểm chi trả gần như toàn bộ, mỗi ca phẫu thuật khoảng hơn 10 triệu.
Lý Tuệ: Cho mình hỏi chồng mình bị hở van tim đã thay van nhân tạo. Vậy con mình liệu có bị di truyền ko ạh?
TS. BS Lê Hồng Quang: Bệnh này không di truyền mà do bệnh tim mắc phải, yên tâm vì chồng bị tim mắc phải không phải mắc tim bẩm sinh.
Nguyễn Ngư: Mình có cháu vừa khám xong, cháu bị thông liên thất quanh màng. Cháu được chỉ định phẫu thuật thì phẫu thuật theo hình thức nào, có phức tạp lắm không? Nếu không phẫu thuật thì lỗ thông có thể tự bít lại không?
TS. BS Lê Hồng Quang: Có 2 phương pháp: mổ ra để vá lỗ thông và mổ ra bít lỗ thông. Có thể uống thuốc và theo định kỳ theo chỉ định bác sĩ.
Huy Duong: Cho tôi hỏi cháu tôi mới sinh được chẩn đoán bị hep van động mạch chủ, dãn buồng thất trái thông liên nhĩ phải phẩu thuật bao nhiêu lần và phẩu thuật có ảnh hưởng gì đến sức khỏe sau này không? Chi phí là bao nhiêu?
TS. BS Lê Hồng Quang: Chỉ định điều trị phụ thuộc vào mức độ hẹp. Mức trung bình trở lên thì điều trị bằng can thiệp nong van hoặc phẫu thuật sửa van, thay van. Nên đi khám để bác sỹ tư vấn.
Minh Phi Trân: Con em mắc bệnh tin bẩm sinh fallot 4 đã phẫu thuật, ngoài ra cháu còn bị hở van động mạch phổi, nghe bác sĩ dặn là 10 năm phải phẫu thuật một lần để thay van, xin hỏi có nhất thiết phải vậy không ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Bé còn nhỏ thì sửa chứ không thay van, sau này khi trưởng thành thì thay. Tùy theo mức độ hẹp đmp và tổn thương van mới biết có cần thay van hay sửa van.
Lê Hoài: Em 21 tuổi, trước giờ sinh hoạt, sức khỏe của em vẫn bình thường, không bị chậm phát triển còi cọc gì ạ. E chỉ bị thỉnh thoảng khó thở tim đập nhanh. Nhưng e tự cân bằng đc. Chưa bị ngất bao giờ. E mới đi khám sức khỏe thì được chẩn đoán thông liên nhĩ lỗ thứ 2. Và được chỉ định mỗ phẫu thuật vá lỗ thông. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn nên em cần thời gian để sắp xếp. Bác sỹ cho em hỏi nếu không phẫu thuật thì có ảnh hưởng gì nghiêm trọng không ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Nếu lỗ thông lớn, đóng lỗ thông.
Có 2 phương pháp: can thiệp tim mạch, phẫu thuật. Nên đi khám, uống thuốc, theo chỉ định của bác sĩ. Cần phẫu thuật, không để lâu sẽ không phẫu thuật được hoặc chữa cần rất nhiều tiền. Chi phí: có bảo hiểm, xin tài trợ.
Trần Thị Thu Thùy: Từ tuần thai thứ 22 con em đã phát hiện rối loạn nhịp tim kiểu ngoại tâm thu. Cứ thế cho đến khi cháu ra đời không tự điều hoà được. Khi chương trình khám tim miễn phí do Viettel tổ chức tại Thái Bình, con em được 27 ngày tuổi và có kết quả siêu âm là hẹp động mạch phổi, không thấy có vấn đề cấu trúc tim, nhịp ngoại tâm thu dày. Lần khám định kỳ gần đây nhất em cho con đi là ngày 27/10, cháu được 3 tháng 18 ngày kết quả siêu âm là hở van động mạch chủ trung bình - nặng. Con em đẻ 2,2 kg, lười ăn chậm lớn (gần 4 tháng được 4,2kg) nhưng không tím tái, thở không rút lõm lồng ngực. Như vậy con em có cần phẫu thuật can thiệp không ạ? Em cảm ơn các bác sĩ!
TS. BS Lê Hồng Quang: Hai bệnh này khác nhau, cần thông tin chính xác hơn mới tư vấn được.
Hẹp van động mạch phổi: hẹp trung bình trở lên thì có chỉ định can thiệp. Hở van động mạch chủ: hở nặng có thể gây suy tim nặng. Kết hợp điều trị nội khoa, nên đến trung tâm lớn để kiểm tra.
Lý Tuệ: Cho mình hỏi chồng mình bị hở van tim đã thay van nhân tạo vậy con mình liệu có bị di truyền không ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Con có tỷ lệ bị tim bẩm sinh cao hơn nếu bố mẹ mắc bệnh tim bẩm sinh nhưng bệnh van tim là bệnh mắc phải, không di truyền.
Nguyễn Ngư: Mình có cháu vừa khám xong, cháu bị thông liên thất quanh màng. Cháu được chỉ định phẫu thuật thì phẫu thuật theo hình thức nào, có phức tạp lắm không? Nếu không phẫu thuật thì lỗ thông có thể tự bít lại không?
TS. BS Lê Hồng Quang:  PP: Phẫu thuật vá lỗ thông, can thiệp bít lỗ thông. Tùy cân nặng, độ tuổi, kích thước lỗ thông mà có cách điều trị. Có những trường hợp chỉ cần uống thuốc, theo dõi định kỳ.
Chi chit: Xin chào chương trình, cho em hỏi 1 chút ạ. Con e 13,5 tháng đã mổ tim bẩm sinh fallot 4 lúc 12 tháng. Sau mổ thì k thấy tồn lưu thông liên thất. Hẹp ĐRTP tồn lưu (chênh áp 25mmHg). Hở van 2 lá vừa 1.5-2/4. Hở van 3 lá 1/4. Như vậy 2 loại hở van của cháu có sao không? Và có cần can thiệp thêm gì ko (ở hiện tại cũng như sau này) ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Hiện tại cháu 13,5 tháng, nặng 8,9kg. Đã phẫu thuật sửa toàn bộ rồi, mức độ hở nhẹ, không cần làm gì. Con bạn vừa phẫu thuật hơn 1 tháng chưa cần phẫu thuật lại, chỉ cần uống thuốc, khám định kỳ theo chỉ dẫn của bác sĩ.
An Tâm: Cho em hỏi con em thông tim 2 lần rồi cũng đặt tten rồi. Vậy giờ mổ có được không ạ, bé được 6kg rồi, bác sĩ chẩn đoán bé mắc bệnh không lỗ van động mạch phổi. Xin bác sĩ và chương trình tư vấn dùm em ạ. Em xin cám ơn.
TS. BS Lê Hồng Quang: Khám định kỳ, siêu âm đánh giá tình trạng bệnh. Nếu đủ điều kiện thì phẫu thuật sửa toàn bộ.
Thu Pham: Cho tôi hỏi trong thời kỳ mang thai khi đi siêu âm có biết được bệnh tim bẩm sinh trong thai không ạ? nhịp tim như thế nào là bình thường của thai nhi ạ? Tôi đang mang bầu gần 4 tháng gần đây tôi thấy rất nhiều trường hợp sinh ra mới biết con bị tim bẩm sinh tôi rất lo lắng về điều này.
TS. BS Lê Hồng Quang: Nhịp bình thường: 140 – 160 lần/phút. Bạn đang mang thai 16 tuần đi khám thì có thể phát hiện được rồi.
Quỳnh Hà: Con em mổ thông liên thất lớn. Hẹp eo động mạch chủ đã được phẫu thuật. Giờ tình hình cháu đã ổn định. Cháu có phải mô lại nữa không bác sĩ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Tỷ lệ tái hẹp: 10%. Nếu không có hẹp, thông liên thất thì không cần quá lo lắng, chỉ cần đi khám định kỳ và uống thuốc theo chỉ định.
Hoang Anh Nguyen: Chào bác sĩ, bé nhà em bị bệnh tim: Không lỗ van động mạch phổi (APSO TYPE I), Hậu phẫu Stent PDA+nong lỗ bên Stent PDA. cho em hỏi bé nhà e đã thông tim rồi bé còn phải mổ không ạ và bao giờ được mổ ạ. sau này bé có phát triển như bao bé khác được không ạ. chi phí mổ là bao nhiêu ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang:  Sẽ phải mổ nữa. Tùy vào tình trạng sẽ có thời điểm thích hợp.
Dai Trang Nguyen: Bác sĩ ơi khi mang thai đã khám rồi thì bé sinh ra có cần khám sàng lọc nữa không?
TS. BS Lê Hồng Quang: Khi khám có siêu âm tim thai không (siêu âm sàng lọc)? Vẫn nên siêu âm vì siêu âm tim thai rất khó, vẫn có trường hợp bỏ sót.
Ngô Việt Hà: Những thời điểm nào trong thai kỳ cần khám sàng lọc?
TS. BS Lê Hồng Quang:  Tuần 16 là có thể khám rồi.
Yen Vy Thanh: Em đang có bầu tuần thứ 25, vừa hôm qua em mới biết là thời điểm khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh tốt nhất là từ tuần 18-22, vậy bây giờ em đi khám có được nữa không?
TS. BS Lê Hồng Quang:  Đây chỉ là thời điểm khám sớm nhất, bạn vẫn có thể đi khám
An Nhu: Nghe nói bị bệnh tim bẩm sinh thì thường kèm theo chậm phát triển trí tuệ,có đúng không thưa bác sỹ? Cháu đang rất lo lắng vì vừa đi khám thai, bác sỹ có nói là nghi ngờ con cháu mắc bệnh tim bẩm sinh.
TS. BS Lê Hồng Quang: Chỉ có một nhóm rất ít ảnh hưởng đến trí tuệ.
Bach Trang: Bác sỹ cho em hỏi em sinh được hai bé đều mắc bệnh tim bẩm sinh dạng phức tạp. Hai vợ chồng em muốn sinh bé thứ ba thì cần phải làm những xét nghiệm gì trước khi mang thai ạ và làm những xét nghiệm đấy ở đâu ạ?
TS. BS Lê Hồng Quang: Nên đi khám chuyển hóa di truyền, sản khoa, tim mạch để được tư vấn.